5 Tips om je kind meer zelfstandig te leren spelen én vaker een momentje voor jezelf te hebben

Jouw peuter loopt de hele dag om je heen. Mama… kijk eens, mama… boekje lezen, mama… je moet mee spelen! Of je peuter van 3 loopt vanaf het moment dat het wakker wordt te vragen of het een filmpje mag kijken of op de Ipad een spelletje mag doen; tot spelen komt het bijna niet alleen als jij mee doet! Herken je dat? Je hebt geen momentje voor jezelf!

Zou jij het fijn vinden wanneer je peuter heerlijk aan het spelen is, je even een momentje hebt om je koffie of thee op te drinken terwijl het nog warm is. Je kan dan even genietend kijken hoe je peuter het vliegtuigje door de lucht laat zweven en rond dwarrelt in de woonkamer of hoe een babypop streng wordt toegesproken, dat het nu echt moet gaan slapen. Heerlijk toch!

Onlangs kwam er een filmpje voorbij via Facebook van een leerkracht, die een oproep deden aan ouders: stop met het vermaken van je kind…, je kind mag zich vervelen en moet leren spelen.

Situatieschets

In mijn gastouderpraktijk, gezinsbegeleiding, de buurt, bij familie en vrienden is het mij de laatste jaren ook opgevallen. Jonge kinderen vragen elke minuut de aandacht van ouders. Zelfstandig spelen is voor veel dreumesen en peuters moeilijk. Veel ouders werken en zijn om de beurt een dagje vrij. Heerlijk een dagje om van alles met je kind samen te doen. Boekjes lezen, boodschappen doen, wandelen, fietsen, naar de speeltuin, babyzwemmen of peutergym; ouders vullen hun hele dag in rondom hun kindje. Vaste dagelijkse rituelen en voldoende rust en slaapmomenten voor een baby of peuter worden al jong verkort of zelfs helemaal afgeschaft. Steeds jonger worden slaapjes afgeschaft. Ik hoor trotse ouders zeggen dat hun baby van 1 jaar nog alleen maar ‘s middags 1,5 uur slaapt. Het is mode geworden om kinderen al jong zo min mogelijk te laten slapen; lijkt het wel. Het oude patroon van rust en regelmaat, dat kinderen tot 4 jaar 2x slapen of zelfs ‘s middags een uur of 4 achter elkaar lijkt bijna van de aardbodem verdwenen te zijn. Zijn onze kinderen dan tegenwoordig minder moe dan toen wij nog klein waren? Hebben ze minder slaap nodig? 1 ding is duidelijk, heel veel jonge kinderen slapen overdag heel weinig. Wat is hier erg aan en is het eigenlijk erg? We wassen onze kleding toch ook geen uren meer met de hand? Heerlijk toch meer tijd om andere dingen te doen. En jazeker dat vind ook ik als ouder heerlijk! Lang leve de nieuwe patronen, waarbij ook mannen de was kunnen doen 😉

Je vraagt je misschien af, wat de reden is dat ik het wel of niet slapen van jonge kinderen hier aanhaal. En wel dit houdt in mijn optiek wel degelijk een verband met dat kinderen tegenwoordig het heel lastig vinden om zelfstandig te spelen en om zichzelf te vermaken. Er is namelijk een nieuw patroon ontstaan. Een dagritme patroon, waarbij ouders niet het slaappatroon van een baby of peuter volgen, maar waarbij een baby of peuter het dagritme van de ouder min of meer volgt. Ouders willen op hun vrije dag zo veel mogelijk doen, actie ondernemen én veel met het kind samen doen; super leuk natuurlijk. Helaas wordt daardoor nauwelijks meer de behoeften van hun kind en de kenmerken van vermoeidheid herkent, lijkt het wel. Als ouder doe je je uiterste best om je kind alles zo goed mogelijk te geven natuurlijk. Het nieuwe ouderschap, waar moeders niet meer elke dag thuis zijn met hun kind én vaders juist een dag één op één hebben heeft de behoefte van ouders aangewakkerd om veel met je kind samen te doen en daaruit ontstaat makkelijk een patroon, waarbij de slaapbehoeften van het kind ondersneeuwt of opgeofferd wordt. Niet bewust krijgen kinderen tegenwoordig te weinig slaap en leert een kind vermaakt te worden door de ouders, omdat het zo gezellig is samen. Toch heeft dit wel gevolgen…

Slaappatroon

Wanneer een kind moe wordt; in de oogjes gaat wrijven en gapen of vooruit begint te staren is het verstandig om het kind op bed te leggen. De hersenen zijn vol met prikkels en hebben slaap en tijd nodig om alle indrukken te verwerken, zodat een kind zich goed kan ontwikkelen. Wacht je echter langer, dan begint een kind wat te piepen en te jammeren, maar wanneer je ze op tilt en een spelletje gaat doen, een boekje gaat lezen of naar buiten gaat, dan zijn ze voorlopig wel weer zoet. Een moe kind kun je afleiden en op de arm of schoot vermaken, totdat het oververmoeid wordt. Dan begint het bij van alles te huilen, wordt dwars, boos of baldadig. Zo’n oververmoeid kind huilt zichzelf vaak in slaap en wordt vaak binnen een uurtje weer huilend wakker. Het lichaam is overprikkelt en kan daarom moeilijker het slaapritme van min. 2 uur vinden. Sommige ouders vinden het lastig om een huilend kind op bed te leggen of denken wanneer een kind na een uurtje huilend wakker wordt dat het al genoeg geslapen heeft. Een uitgeruste baby of peuter wordt meestal niet huilend wakker, maar hoor je zachtjes brabbelen. Een patroon dat een kind te weinig slaap krijgt ligt dan al snel op de loer.

Kortom gezegd veel jonge kinderen komen chronisch slaap te kort; ik zie ze en ik hoor ze. Jengelende, zeurende en bij het minste of geringste huilende of boze kindjes. Heel lastig voor jou als ouder als je kind begint te stampvoeten en gillen als het niet mee naar huis wil uit de speeltuin. Of wanneer je nee zegt tegen gooien met een bal door de kamer, je peuter met van alles begint te gooien. Lastige momenten om mee om te gaan. Peuters die moe zijn hebben deze buien veel vaker en heftiger, dan peuters die goed uitgerust zijn en voldoende slapen.

Daarnaast komt een moe kind maar lastig tot zelfstandig spelen en eet het niet goed meer, omdat er niet aan de slaapbehoefte is voldaan. Zelfstandig spelen kan een peuter, wanneer het dit geleerd heeft én voldoende uitgerust is om nieuwe dingen te ontdekken en nieuwsgierig is. Dus naast het patroon dat een baby of peuter het dagpatroon van de ouder volgt en vermaakt wordt en niet leert om zelf te spelen en daardoor te weinig slaapt, ontstaat er ook makkelijk een patroon dat een baby of peuter niet kan leren om zelfstandig te spelen, omdat het gewoon te moe is.

5 Tips om je kind meer zelfstandig te leren spelen én vaker een momentje voor jezelf te hebben

Tip 1

Leg je baby of peuter op bed wanneer het de kenmerken van vermoeidheid vertoont. Je maakt het jezelf én je kind lastig door dit niet te doen! Binnenkort wil ik een blog posten wat de kenmerken van vermoeidheid zijn bij verschillende leeftijden, dus houdt het blog in de gaten. Een uitgeruste baby of peuter zit lekkerder in zijn vel en heeft de mogelijkheid om zichzelf te kunnen vermaken en te komen tot spelen.

Tip 2

Volg zolang mogelijk het slaapritme en patroon van je baby en je peuter. Leg het bij vermoeidheidskenmerken op bed. En laat het minimaal 2 uur tot 2,3 á 3 uur slapen. Wordt je baby/peuter tussendoor wakker. Ga er niet heen. Zet je babyfoon op stil. Begint het heel hard te huilen, ga dan zachtjes even kijken in het donker, geef zonder iets te zeggen het speentje of knuffel en dek het opnieuw toe. Aai over het bolletje en zeg: slaap lekker, tot straks. In het begin hebben ze soms ineens door dat ze niet uit bed worden gehaald en beginnen boos te huilen. Ga na het “lekker slapen” naar beneden. Gewoonlijk valt het kind snel weer in slaap, blijft of gaat het harder huilen ga er dan na ca. 5 min. nog een keer naar toe en herhaal het ritueel. Als snel leert je kind door te slapen of bij wakker worden zelf weer in te slapen zonder te huilen. Houdt zolang mogelijk dagelijks het slaapritme van je kind aan! Is het ‘s morgens moe, leg het dan gewoon op bed. Het is beter om 2 keer per dag 2 uur te slapen, dan 1 keer 4 uur. Kijk niet naar de kinderen uit je omgeving, maar let op de kenmerken van jouw kind en handel naar zijn behoefte. Je zal al snel merken dat je kind met 2 slaapjes de hele dag gezellig is én blijft! Je zal al snel een patroon herkennen dat je kind om bv.  ca. 10 uur moe wordt;  leg het dan zo mogelijk om 10 uur gewoon op bed! Ook wanneer het een keertje lekker zit te spelen. Gebeurt dit actieve spelen dagen achter elkaar, schuif het slaapje dan een half uurtje op. Kan je peuter een keer niet naar bed, dan zal je zien dat het om bv. 11 uur helemaal instort vanuit oververmoeidheid. Soms wil een peuter niet naar bed, terwijl het wel moe is. Volg gewoon het ritueel. Spelen, wat fruit en drinken en daarna naar bed bv. Het ritueel wordt de houvast en na een tijdje wil je kind graag weer graag even slapen. Spreek sturend in plaats van vragend. Ga je mee naar bed? Vraagt om een reactie. Wanneer je zegt, na het drinken gaan we naar bed zal je peuter dit sneller accepteren. Houdt jezelf goed voor ogen dat een uitgerust kind zich pas goed kan ontwikkelen en leren; ondanks dat ze misschien korter wakker zijn op de dag! Een moe kind is aan het overleven en zal niets meer opnemen. Tot 4 jaar slapen is echt geen luxe. De meeste kinderen hebben dit gewoon nodig. Slapen is noodzaak om goed te kunnen ontwikkelen! Zie piramide van psycholoog Abraham Maslow Piramide van behoeften waaraan voldaan moet worden voordat ontwikkeling/ontplooiing plaats kan vinden

Tip 3

Een bijkomend voordeel van het goede slaapritme van je baby en peuter is dat jij een momentje voor jezelf hebt. Veel moeders voornamelijk zijn geneigd om in de periode met jonge kinderen alle tijd en aandacht voor hun kind te geven en vergeten om goed voor zichzelf te zorgen. Herken je dat? Je ploft ‘s avonds uitgewrongen en tureluur op de bank, wanneer ze eindelijk op bed liggen té moe om nog te kunnen genieten van je eigen momentje rust. Dingen samen doen met je baby of peuter is geweldig leuk! Maar als je hun ritme volgt zijn er natuurlijke momentjes waar je ook zelf even op kunt laden of net even dat dingetje kan doen dat een stuk makkelijker en sneller gaat zonder een peuter om je heen. Geniet van deze momentjes. Pak ze! Even je thee/koffie drinken in het zonnetje, een momentje met een blad of boek op de bank.

Tip 4

Zichzelf vermaken én zelfstandig spelen moet je baby of peuter leren. Leg een baby na zijn flesje, een schone luier en even knuffelen ook steeds een poosje in de box of wipstoel. Meestal wanneer het dan begint te pruttelen, zie je ook de vermoeidheidskenmerken. Knuffel je baby nog even en leg hem op bed. Dit patroon volg je ook bij je dreumes en peuter. Je start steeds als het wakker wordt met hetzelfde ritueel, uit bed halen, aankleden/verschonen, eten/drinken geven én geeft het even één op één aandacht! Samen de blokkendoos pakken, samen een boekje lezen… daarna laat je je kind zelf spelen. Ga wat rommelen in de buurt of ga in een hoekje van de bank zitten met bv een kop thee of boekje. Een kind is in het begin steeds geneigd om steeds jou te betrekken. Laat weten, dat het kind even zelf speelt en dat mama of papa na de koffie of de afwas zo nog even mee komt doen. Maak de zelfstandige speeltijd langzaam langer. Begin bv. met een paar minuutjes en zo steeds wat langer. Het zelf komen tot spelen zal voor je kind en misschien ook voor jezelf makkelijker gaan wanneer je in de kamer zelf iets actiefs doet; stoffen, stofzuigen, vaatwasser uit of inruimen, aanrecht afneemt, dan wanneer je op de bank gaat zitten. De neiging om bij elke vraag antwoord te geven is dan heel groot. Langzaam aan leert je kind dat er momenten zijn waarop je actieve aandacht geeft; één op één en dat er momenten zijn dat je passieve aandacht geeft; je kind speelt zelfstandig, maar de ouder is in de buurt wanneer het hulp nodig heeft.

Tip 5

Zoek op je vrije dag en in het weekend, de balans tussen dingen samen doen met je kindje én de rustmomenten voor je kind én jezelf. Beiden hebben jullie dat nodig! Leer genieten van alle momenten en geef ze op het moment de volle aandacht! Op de momenten dat je kindje uitgerust wakker is zal je volop kunnen genieten, mits je niet vergeet dat je kind ook moet leren zonder jou actieve aandacht te spelen. Opvoeden en leren is vooruit kijken en zien wat nodig is. Wanneer je kind leert dat het heerlijk kan spelen wanneer papa of mama in de buurt is, wordt het samen thuis zijn ook geen uitputtingsslag. Er ontstaat veel meer rust. Je komt ook toe aan je huishouden of eigen momentjes.

Tip 6

Voel je vooral niet schuldig dat je werkt! Vooral moeders voelen zich regelmatig schuldig dat ze werken en niet bij hun kind kunnen zijn. Tegelijkertijd vinden ze het heerlijk om te werken. Wees je bewust dat jij het beste wilt voor je kind en dat het welzijn van je kind bij de opvang beïnvloed wordt door jouw plezier in het werk of je schuldgevoel. Als jij een opvang hebt gezocht waar jij je helemaal prettig bij voelt; een vertrouwde veilige plek waar jouw kind vrolijk is als je het op komt halen, dan is er geen enkele reden om je schuldig te voelen! Voelt de opvang niet prettig aan voor jou of je kind; ga op zoek naar een andere plek. Laat je niet tegenhouden! Wanneer jij je kind met een gerust hart achterlaat bij een opvang (gastouder of kinderdagverblijf) dan heeft je kind daar een geweldige tijd én kan jij genieten van je werk!

Tip 7

Laat je peuter een ochtendje naar Peuter Contact gaan… Peuter Contact biedt 10 + 1 peuterspeelochtenden voor meer uitdaging en spelend leren. Alle ontwikkelingsgebieden van sociale vaardigheden tot zelfstandigheid en zelfvertrouwen en taalontwikkeling komen aan bod. Door de speelse coaching is het een speelparadijs voor peuters terwijl ze ongemerkt zichzelf ontwikkelen en tevens een goede voorbereiding voor de basisschool.

  • Is Peuter Contact iets voor jouw peuter?
  • Kom je uit de regio Boskoop, Waddinxveen, Gouda, Benthuizen, Hazerswoude of Alphen aan den Rijn en
  • kan jouw peuter wat uitdaging of begeleiding gebruiken EN jij een ochtendje voor jezelf?

Meld je peuter dan aan! Er zijn slechts 6 plekjes…  (klik hier)

Ik ben heel nieuwsgierig of je bovenstaande situatie herkent in jouw gezin en welke van deze tips jij uitgaat proberen?

Of misschien heb je nog een GOUDEN TIP voor andere ouders… geef je reactie hieronder!

Deel je mee?
 

1 thought on “5 Tips om je kind meer zelfstandig te leren spelen én vaker een momentje voor jezelf te hebben

  1. Pingback:Nieuw in Boskoop, kleinschalige peuterspeelochtend!

Leave a Reply